3D render van het boek Joods Rotterdam door Marleen van den Berg.

Joods Rotterdam

Joods Rotterdam is genomineerd voor de Mr. Jacques Dutilhprijs 2026, een tweejaarlijkse prijs voor het beste boek over Rotterdam. De winnaar wordt op 30 november 2026 bekend gemaakt.

  • Auteur: Marleen van den Berg
  • Uitgeverij: Querido
  • NUR: 320
  • Paperback
  • ISBN: 9789021469096
  • Prijs: € 31,99
  • Publicatiedatum: 10-10-2025

Op 10 oktober 2025 overhandigde ik het eerste exemplaar van mijn boek Joods Rotterdam aan de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten. Zeven jaar eerder begon ik aan mijn onderzoek voor het boek, dat de lotgevallen van de Rotterdamse Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog beschrijft.

In het boek schets ik een beeld van de op twee na grootste Joodse gemeenschap in Nederland. Op basis van archiefonderzoek, interviews, dagboeken en brievencollecties beschrijf ik de Joodse gemeenschap in Rotterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Ik laat zien hoe divers deze gemeenschap was, hoe ze verweven was met de stad en welke impact de oorlog en de Jodenvervolging op haar was. De focus van het boek ligt op de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging. De brieven en dagboeken van drie Joodse families vormen een rode draad in dit boek. Wat waren hun verwachtingen van de bezetting, hoe gingen ze om met de anti-Joodse maatregelen? Welke mogelijkheden zagen ze voor zichzelf toen de deportaties begonnen? Door de beschrijving van individuele levens doet het boek recht aan de grote diversiteit die er bestond binnen de Joodse gemeenschap van Rotterdam en wordt het schrijnende leven in oorlogstijd voelbaar.

Joods Rotterdam brengt de lotgevallen van de op twee na grootste Joodse gemeenschap van Nederland in beeld. Het laat zien hoe het begrip oorlog in mei 1940 een heel eigen betekenis kreeg voor de Joodse Rotterdammers. Door het bombardement op de stad werden hun synagogen weggevaagd; een deel van de bevolking verloor hun huis en alles wat ze bezaten; van anderen gingen met de consulaten ook hun emigratiepapieren verloren, en daarmee hun hoop op een uitweg.